Een emotie is een innerlijke ervaring of een gevoel van bijvoorbeeld woede, verdriet, angst of vreugde. Die emotie wordt meestal opgeroepen door een bepaalde situatie.
Emoties zijn subjectieve gevoelens die gepaard gaan met lichamelijke reacties, zoals gezichtsuitdrukkingen en bepaald gedrag. In totaal zijn er een veertigtal emoties, met verschillende niveaus van intensiteit. Een van mijn favoriete visuele voorstellingen van emoties is het emotiewiel van Plutchik (zie de figuur hierboven).
Gelukkig heeft iedereen zowel positieve als negatieve emoties.
Emoties zijn er met een reden: ze helpen ons om ons bewust te worden van bepaalde gevoelens. (Er is een verschil tussen gevoelens en emoties!)
Emoties vertellen ons wat ons echt raakt.
Daarom mogen we een emotie nooit negeren. Neem deze vergelijking: als u een signaal krijgt dat u honger hebt, betekent dat dat u voedsel nodig hebt. Dat negeert u niet. Hetzelfde geldt voor emoties: als u boos bent, geeft dat aan dat iemand over uw grenzen gaat (of dat u zelf over uw eigen grenzen gaat).
Als u uw emoties echter de vrije loop laat, kunnen situaties escaleren. Als u bijvoorbeeld boos bent op iemand, kunt u ontploffen en tegen de ander beginnen te roepen. Het escaleert, en daar hebt u noch de mensen om u heen iets aan.
Daarom krijgen we vaak het goedbedoelde advies om emoties te onderdrukken. Maar dat leidt tot opgekropte frustraties, ruzies en stress, en kan zelfs uitmonden in een burn-out!
Emoties volledig uitschakelen is onmogelijk. Ze maken deel uit van de mens, en als er iets mis is, komt de emotie terug.
Een professional moet zijn of haar emoties durven te herkennen en weten hoe hij of zij ze kan interpreteren. Zo kan hij of zij die emoties delen en uiten, maar de vraag is: hoe en met wie?
De meeste mensen willen hun emoties niet met iedereen delen, en zeker niet met collega’s, omdat dat een zekere intimiteit inhoudt en u er kwetsbaar door kunt worden.
Dat betekent niet dat u nooit boos mag worden op een collega, maar met de voeten stampen of huilen kan niet. Emotie tonen wordt als heel professioneel beschouwd, op voorwaarde dat het op de juiste manier gebeurt.
De kunst is dus om te leren hoe u uw emoties op het werk in moeilijke situaties de baas blijft, in plaats van uw emoties de controle over u te laten nemen. Dat is een vorm van zelfbeheersing ontwikkelen, en zo voorkomt u dat de situatie escaleert.
Dit kunt u doen om uw emoties de baas te blijven:
-
Ga emoties niet uit de weg. Besteed er ernstig aandacht aan en bestudeer het effect op anderen. Gaan ze in de aanval, verstijven ze of slaan ze op de vlucht? Zo leert u uzelf beter kennen en bouwt u zelfbeheersing op.
-
Weet in welke situaties u uw zelfbeheersing verliest. Zo krijgt u meer controle over uw emoties op het werk. Welk gedrag van uw collega doet u mopperen, vloeken of dichtklappen?
-
Vraag uzelf af waarom een irritante situatie u zo sterk raakt dat er hevige emoties loskomen. Wordt u oneerlijk behandeld? Begrijpt die collega u nog altijd niet? Stress? Let op: het echte antwoord ligt meestal dieper dan uw eerste gedachte. Blijf dus doorvragen.
-
Ga in gesprek met uzelf. Klopt wat ik denk? Is mijn manier de enige juiste? Waarom gedraagt mijn collega zich zo? Waarom neemt mijn manager deze beslissing? Doet ze dat met opzet? Zo voelt u zich comfortabeler en kunt u de discussie constructiever voortzetten.
-
Schrijf uw frustraties op. Als u uw eigen tekst herleest, ziet u het probleem duidelijker.
-
Gun uzelf een time-out zodra u voelt dat u de controle over uw emoties verliest. Tot 10 tellen of (langzaam) het alfabet opzeggen helpt. Het brengt u tot rust. U kunt ook naar de koffieautomaat gaan en een kop koffie halen.
-
Benoem de feiten die u hebt vastgesteld. Gebruik dus de linkerhelft van uw hersenen: logica en redeneren.
-
Leer assertief communiceren. Dat betekent dat u uw mening, belang, idee of gevoel op een effectieve en constructieve manier uitdrukt.
DE GOUDEN TIP: Neem nooit een beslissing en antwoord nooit wanneer u in een sterke emotionele toestand verkeert (boos, angstig, verdrietig, blij enzovoort). Stel alle communicatie uit. Schrijf uw antwoord op papier en herlees het de volgende ochtend, na een goede nachtrust.
Emotionele stabiliteit maakt u succesvoller en gelukkiger.
Er is nog veel meer te vertellen over emoties op het werk. Neem contact met me op als u meer informatie wilt of gecoacht wilt worden in het beheersen van emoties.
Joost