Werken in een bedrijf betekent samenwerken met allerlei collega’s, elk met hun eigen kenmerken en kwaliteiten.
Een visie hebben, ambitieuze doelen, bereidheid om risico’s te nemen, maar ook overtuigingskracht en veel zelfvertrouwen: dat wordt vaak geassocieerd met een succesvolle manager of leider.
Dat is echter maar één kant van de medaille. Diezelfde kwaliteiten kunnen ook gepaard gaan met impulsiviteit, niet willen luisteren, voor geen enkel advies openstaan en incompetentie wanneer roekeloosheid de overhand krijgt.
Is dat het geval, dan zeggen collega’s dat zo iemand een groot ego heeft. En veel mensen vinden het moeilijk of demotiverend om met zo’n “groot ego” samen te werken.
Waarom is dat zo?
Mensen met een groot ego houden te veel van zichzelf. Als ze zich al zorgen maken, dan over zichzelf en niet over iemand anders. Ze hebben geen empathie en van enige interesse voor anderen is geen sprake.
Ze moeten in het middelpunt van de belangstelling staan en alle ogen moeten op hen gericht zijn. Ze voelen zich belangrijk, zelfs superieur, en zijn ervan overtuigd dat ze beter, sterker, mooier of intelligenter zijn dan anderen. Bovendien geloven ze diep vanbinnen dat hun collega’s hen ook belangrijk vinden.
Eenvoudig gezegd: ze weten alles beter, ze vinden zichzelf perfect en alles wat ze doen is perfect, omdat ze hun eigen kwaliteiten heel bijzonder en uniek vinden. Daarom eisen ze de eer op voor alle goede ideeën (en de slechte ideeën komen van anderen).
Daardoor kunnen ze geen kritiek verdragen. Ze zien dat als een aanval op het beeld dat ze van zichzelf hebben. Ze willen altijd gelijk krijgen, wat het ook kost, zolang het maar op hun manier gebeurt. Dat is een van de redenen waarom ze zich vaak arrogant gedragen, soms zelfs tiranniek.
Het probleem is dat mensen met een groot ego hun fouten niet durven toe te geven en liever mislukte projecten blijven redden, ook al kost dat veel geld en tijd.
Omdat ze overmoedig zijn en niet verder kunnen kijken dan hun eigen overtuigingen (hun perspectief is het enige juiste), ontstaan er veel conflicten met anderen.
Grote ego’s denken dus dat ze het middelpunt van het universum zijn. En gebeurt dat niet, dan voelen ze zich genegeerd en worden ze boos. Ze willen dat u hen altijd blindelings volgt, en dat is duidelijk te zien aan hun communicatiestijl: ze bevelen en controleren, sturen door angst, geven orders en luisteren niet.
Waarom is een groot ego niet altijd slecht?
Bovenstaande samenvatting schetst geen fraai beeld van een groot ego. Toch worden mensen met een groot ego ook vaak leider van een groep. En vooral wanneer een bedrijf in crisis verkeert, is het goed om een algemeen directeur met een groot ego te hebben. Hij of zij neemt beslissingen die een ander niet durft te nemen. Veel bedrijven zijn succesvol gegroeid dankzij een leider met een sterke drive.
Hoe gaat u om met grote ego’s?
- Weet hoe u zichzelf op de been houdt, en dat begint bij het besef van uw eigen kwaliteiten. Maak een lijst van uw capaciteiten, vaardigheden, successen en prestaties.
- Zeg uw narcistische baas luid en duidelijk wat u moeilijk vindt en wat u graag anders zou zien. De kans is groot dat uw baas daar rekening mee houdt.
- Beslis niet in zijn of haar plaats. Geef liever 3 opties om uit te kiezen. Als u dat slim aanpakt, kiest het grote ego voor de optie die u zelf verkiest.
- Toon bewust uw eigen leiderschapsgedrag, bijvoorbeeld door alternatieven voor te stellen. Is het een goed plan, dan komt u over als een leider en zullen mensen u volgen. (Zie ook mijn blog over de roos van Leary.)
- Zit u in een situatie waarin u zich niet goed voelt, durf dan een standpunt in te nemen en uw eigen weg te kiezen.
- Plan een een-op-eengesprek, bijvoorbeeld tijdens een lunch in een restaurant. Zulke “privé”-gesprekken zijn uitstekende momenten om goede, empathische vragen te stellen, omdat u dan kunt doordringen tot “de persoon” achter het ego.
- Wees voorzichtig met complimenten. Te veel lof blaast iemands ego op en maakt hem of haar onvoorzichtig.
- Richt u tijdens een teamvergadering op de anderen en geef (ook) hun complimenten. Zo verschuift de aandacht weg van de persoon met het grote ego.
- Bereid u bij een discussie goed voor met feiten en cijfers, en stel vragen die logisch en gestructureerd denken stimuleren.
DE GOUDEN TIP IS… Het gedrag van een groot ego kan voortkomen uit angst of twijfel. Diep vanbinnen zijn ze doodsbang dat ze niet goed of sterk genoeg zijn. Daarom intimideren ze voortdurend hun collega’s om zich superieur te voelen. Het zijn vaak luidruchtige zwart-witdenkers. Er is geen verband tussen hoe vastberaden iemand is en de kans dat hij of zij gelijk heeft.
Onthoud dat.
Er valt nog veel meer te vertellen over omgaan met GROTE EGO’S. Neem contact met mij op als u meer informatie wilt of gecoacht wilt worden, om sterke relaties op te bouwen met grote ego’s of om uw eigen ego te beheersen.
Joost