Socrates is een van mijn favoriete filosofen. Samen met Plato en Aristoteles vormde hij het driemanschap dat aan de basis ligt van de westerse filosofie. Hij werd geboren in 469 v.Chr. en is beroemd om zijn vraagmethode.
Vandaag spreken we nog altijd van socratisch vragen. De socratische methode is een manier om tot echte kennis te komen. Een onderdeel van die methode is dat hij deed alsof hij de redenering van zijn gesprekspartner volgde, terwijl hij het niet met zijn tegenstander eens was. In plaats van te zeggen dat hij het oneens was (bijvoorbeeld vanwege een denkfout), bleef Socrates op een gedisciplineerde en gestructureerde manier scherpe vragen stellen.
Hij stelde vragen om:
-
te verduidelijken,
-
aannames te begrijpen,
-
de onderbouwing en de standpunten te zien,
-
de gevolgen te achterhalen,
-
tot juiste conclusies te komen.
De antwoorden van zijn tegenstander zetten aan tot kritisch denken en leidden tot zelfreflectie, vaak met de conclusie dat de redenering niet klopte (tegenstrijdige standpunten).
Een van zijn bekende uitspraken die deze methode onderbouwt, is:
“Ik kan niemand iets leren, ik kan hen alleen laten nadenken.”
In plaats van tegen te spreken of te corrigeren, hielp hij de ander dus om zijn of haar eigen fouten te ontdekken.
Wat een zachte en krachtige manier om met iemand in discussie te gaan. Het is waarschijnlijk de beste manier om:
-
complexe ideeën te analyseren,
-
aannames bloot te leggen,
-
te begrijpen wat we weten,
-
de waarheid van de dingen te vinden,
-
concepten te verkennen en
-
een probleem op te lossen.
Deze 2500 jaar oude methode is ook een van de technieken die ik vandaag gebruik voor bepaalde coachingsonderwerpen (met verrassende resultaten).
Als een van de invloedrijkste denkers ooit heeft Socrates met zijn manier van werken een aantal filosofische uitspraken en concepten nagelaten die vandaag nog altijd relevant zijn voor mensen in het bedrijfsleven (en niet alleen voor hen).
Hieronder vindt u 5 van de vele zakelijke adviezen die Socrates u vandaag had kunnen geven.
1. Stel meer vragen
Doe dat om twee redenen. Ten eerste toont het dat u er volledig in geïnteresseerd bent om de ander te begrijpen. Vat samen, parafraseer en blijf vragen tot het duidelijk is. Ten tweede helpt het, zoals hierboven kort beschreven, om verschillende meningen op een zachte manier te bespreken. Stel alles in vraag. Stel ook vragen over het voor de hand liggende en over uw eigen aannames. U zult versteld staan.
2. Bepaal duidelijke definities
Hoe kunnen we problemen oplossen als we niet goed weten wat we bedoelen met een bepaald begrip of een bepaalde term? Een leider, manager of executive kan niet werken met vage begrippen of hoogdravende woorden die in wezen niets betekenen. Om een goede beslissing te nemen, is duidelijke taal nodig. Een definitie bepalen begint met de eenvoudige vraag: “Wat is dit?” Het antwoord op die vraag is het eerste deel van de definitie. Volgens Socrates gaat een definitie verder dan woorden; het is de aard van de definitie die telt. Met andere woorden: probeer een definitie te zien als een ware beschrijving van de essentie van wat gedefinieerd moet worden. Principes zoals objectiviteit en fundamenten voor kennis en moraliteit zijn daarbij essentieel. Denk daarover na. Het is niet eenvoudig, maar het maakt uw succes sterker.
3. Levenslang leren
Socrates, ook wel de “profeet van het levenslang leren” genoemd, stelde dat de mens het enige onvolmaakte wezen in het universum is en toch het vermogen heeft om naar volmaaktheid toe te groeien. Zijn uitspraak “De enige ware wijsheid is weten dat men niets weet” betekent dat u elke kans moet grijpen om nieuwe dingen te leren en uzelf te ontwikkelen. Zie uw leven als een expeditie met voortdurende leermomenten. Leer door te lezen en te studeren, en vooral door te luisteren naar de mensen om u heen: uw leidinggevenden, uw collega’s en peers, uw medewerkers, vrienden, familie en iedereen anders. Let op de reactie!
4. Ideeën genereren
Lees de volgende uitspraak van Socrates aandachtig: “Sterke geesten bespreken ideeën, gemiddelde geesten bespreken gebeurtenissen, zwakke geesten bespreken mensen.” Zeg eens: brengt u graag uren door op sociale media om te roddelen, of spreekt u met vrienden af om te praten over wat anderen in hun dagelijkse leven doen? Wat levert dat u op? Deze krachtige uitspraak van Socrates suggereert dat we ons beter richten op ideeën om te veranderen en te groeien. Kijk om u heen: echt succesvolle mensen zijn niet geïnteresseerd in roddels. Ze willen informatie en intelligence gebruiken om ideeën te realiseren. Wilt u succesvol en gelukkig zijn in uw zaak (en in uw privéleven), let dan op uw gedachten en wees voorzichtig met wat u zegt: focus op ideeën.
5. Verandering
In een wereld die voortdurend in beweging is, is verandering een onvermijdelijk aspect van ondernemen. Zeker vandaag, nu we geconfronteerd worden met onzekerheid en angst door pandemieën, economische neergang en geopolitieke verschuivingen. Eng? Misschien! Ook al lijken de huidige werkwijzen goed, er bestaan misschien nieuwere en betere manieren. Manieren die effectiever en efficiënter zijn, om nieuwe ideeën en businessmodellen te ontwikkelen. Steek uw energie in verandering om te groeien. Geef ruimte aan onafhankelijke denkers in uw organisatie die openstaan voor verandering en ideeën aanbrengen, en werk met growth hackers om veranderingen vlot en natuurlijk te laten verlopen.
DE GOUDEN TIP: Begin de socratische methode toe te passen en u wordt zowel succesvoller als gelukkiger.
Er zijn nog heel veel wijze lessen te leren van Socrates en zijn kijk op succes en geluk.
Neem contact met me op als u meer informatie wilt of hierin gecoacht wilt worden.
Joost