Samenwerken met mensen die u niet mag?

Zou het niet geweldig zijn als uw collega’s uw beste vrienden waren? Dat wil zeggen: u mag elkaar, u denkt op dezelfde manier en hebt hetzelfde gevoel voor humor, uw waarden komen overeen en u voelt een klik met de ander. Dus geen conflicten, geen harde discussies, confrontaties of escalaties. Het zou geweldig zijn voor uw motivatie, voor het teamwerk en dus voor de resultaten van het bedrijf.

Helaas ziet de realiteit er anders uit. We moeten allemaal weleens samenwerken met iemand met wie we niet goed overweg kunnen, omdat we problemen hebben met zijn of haar houding, intelligentie, gewoonten, karakter of gedrag.

Ik vrees dat het vrij moeilijk is om naar uw manager te stappen, te beginnen klagen en te vragen om met iemand anders te mogen werken. Of erger nog: een andere job te zoeken (en met iemand anders in dezelfde problemen te belanden). Daar hoeft u zich niet voor te schamen; hoe zou u iedereen even graag kunnen mogen?

Het is beter om uit te zoeken hoe u kunt samenwerken met een collega die (nog) niet uw beste vriend is.

Iemand niet mogen is een van de twee redenen waarom mensen moeilijk samenwerken.

De andere reden is dat u en uw collega het niet eens zijn. Die onenigheid kan gaan over de manier van werken, het stellen van prioriteiten, een andere visie of andere meningen enzovoort. Maar dat is iets anders dan iemand al dan niet mogen.

De matrix hierboven toont de vier kwadranten.

Als u uw collega mag en het met hem of haar eens bent, ontstaat er een sterke, vruchtbare samenwerking. U bent gemotiveerd en de resultaten zullen heel goed zijn.

Maar ook als u elkaar mag en het niet eens bent, kunt u de verschillende standpunten makkelijk bespreken. Meestal vindt u dan een oplossing, omdat u “vrienden” bent met wederzijds respect.

In deze blog deel ik mijn gedachten over het niet mogen.

Waarom mag de ene persoon de andere niet?

In het algemeen bekijken we de wereld door onze eigen ogen; dat is een kenmerk van de menselijke cognitie. Daardoor kunnen anderen in onze ogen irritante gewoonten of vreemd gedrag hebben. Een studie van UCLA toonde aan dat aangeboren eigenschappen zoals gezelligheid, intelligentie of aantrekkelijkheid niet zozeer de belangrijkste redenen zijn om iemand niet te mogen; het gaat veeleer om een gebrek aan oprechtheid, transparantie en empathie.

Wat dat verder betreft: in het bedrijfsleven hebben de meeste mensen problemen met collega’s die overkomen als een poseur, een klager of een dramaqueen, met iemand die de kantjes eraf loopt of passief is, en aan de andere kant met de overpresteerder. Daarnaast is de arrogante of agressieve dictator, de betweter, vaak een narcist zonder enige vorm van empathie, nogal gehaat. Een andere categorie zijn introverte mensen. Ze zijn stil, houden het strikt zakelijk (geen sociale contacten) en kunnen onzeker en besluiteloos overkomen. En dan is er de jaknikker. Ook dat kan een vorm van onzekerheid zijn: ze zijn het altijd eens en tonen nooit hun mening, om conflicten te vermijden. Wat is dat woordje “ja” dan nog waard? Hun tegenhanger is de neezegger, met als een van zijn lievelingsuitspraken: “Mijn antwoord is NEE. Wat is uw vraag?” Ook zij maken samenwerken moeilijk.

Wat kunt en moet u doen om in betere harmonie samen te werken?

Elk van de bovenstaande redenen verdient een aparte bespreking, want ze vragen verschillende technieken om ermee om te gaan. Hier deel ik enkele dingen die u in het algemeen kunt doen.

• Als u iemand niet mag, bent u onbewust misschien kortaf tegen hem of haar, of onderbreekt u de ander zonder het te beseffen. Die persoon merkt uw gebrek aan respect en reageert vaak onbeleefd, wat uw negatieve gedachten over hem of haar bevestigt. Verander dat. Werk aan uw bewustzijn van uw interpersoonlijke stijl. We verdienen allemaal respect en aandacht, ook de collega die u niet mag. U kunt de ander niet veranderen, maar wel uw eigen reactie.

• Toon oprechte interesse in uw collega. Wat drijft deze persoon, wat vindt hij of zij belangrijk in het leven, welke meningen en ideeën heeft hij of zij? Wat is zijn of haar perspectief? Luister aandachtig en stel scherpe vragen om de houding, de gewoonten of het gedrag te begrijpen. Er kan een onderliggende emotionele reden zijn voor dat gedrag. En als u die kent, is er een basis voor verandering. Kijk wat u gemeen hebt en wat u in de ander waardeert. Dat helpt om met het verschil in karakter om te gaan, en misschien komt u tot de conclusie dat u allebei complementaire vaardigheden en competenties hebt.

• Sommige adviseurs raden aan om de ander te vermijden en het contact tot het strikte minimum te beperken. Ik stel eerder het omgekeerde voor: zie elkaar vaak. Wees vriendelijk en positief. Ga indien mogelijk verder dan het zakelijke en stel enkele luchtige vragen, zoals: “Hoe was uw weekend?” “Hebt u die film gezien?” “Mooi kleed, waar hebt u het gekocht?” Enzovoort. Merkt u dat uw collega werk en privé gescheiden wil houden, dan is dat prima. Er zijn genoeg zakelijke onderwerpen om over te praten.

• Ik heb heel goede samenwerkingsrelaties opgebouwd door een collega uit te nodigen voor de lunch. Doe het! Waarom? Een snelle lunch is een ontspannen manier om eender welk onderwerp in een meer persoonlijke setting te bespreken, bij een goede maaltijd. U krijgt andere informatie en een ander beeld van de persoon (in beide richtingen). Let op het verschil in houding na de lunch.

• Als u geïrriteerd raakt, sta dan stil bij de oorzaak van de spanning. Zo reageert u erop: blijf kalm, haal diep adem en probeer het los te laten. Vraag daarnaast op een vriendelijke manier of de ander zijn of haar houding of gedrag kan uitleggen. Soms beseffen mensen niet hoe hun gedrag overkomt. De meeste mensen hebben geen slechte bedoelingen. Het antwoord op uw vraag kan voor u allebei een eyeopener zijn. Zeg wel dat die houding of dat gedrag een negatieve invloed kan hebben op u en op de samenwerking. Zo toont u dat u de controle hebt. U wilt niet dat iemand anders uw succes of geluk in de weg staat. U wordt dan gezien als iemand die problemen oplost, eerder dan als een tegenstander of criticus.

DE GOUDEN TIP is zelfbewustzijn. Kijk eerst naar uzelf voor u naar de ander kijkt: herkent u een van de bovenstaande gewoonten waarom mensen iemand niet mogen, en is die op u van toepassing? Zo ja, waarom? Kunt u dat veranderen? Wees kritisch.

Er is nog veel meer te vertellen over dit belangrijke onderwerp. Neem dus gerust contact met me op als u meer informatie wilt of gecoacht wilt worden in het samenwerken met mensen die u niet mag.

Als u hiermee leert omgaan, wordt u allebei succesvoller en gelukkiger.

Joost